Kamu Hukuku Doktora Programı Ders İçerikleri

(Toplam 17 Ders)

HUK 601 Hükümet Sistemleri,

Bu derste kuvvetler birliğine ve kuvvetler ayrılığına dayanan hükümet sistemleri incelenecektir.

Kuvvetler birliğine dayanan hükümet sistemleri mutlak monarşi, diktatörlük ve meclis hükümeti sistemlerinden oluşmaktadır. Kuvvetler ayrılığına dayananlar ise parlamenter, başkanlık ve yarı başkanlık hükümet sistemleridir.

Derste özellikle kuvvetler ayrılığına dayanan hükümet sistemlerinin güçlü ve zayıf yönleri  üzerinde durulacak ve ülkemiz açısından  üzerinde önemli durulması gereken parlamenter, yarı-başkanlık ve başkanlık sistemleri ise daha ayrıntılı bir biçimde incelenecek ve hangi sisteminin ülkemizde daha iyi sonuçlar vereceği tartışılacaktır.

HUK 602 Anayasa Değişikliklerinin Yargısal Denetimi,

Bu derste anayasa hukukunda çok tartışmalı bir konu olan anayasa değişikliklerinin yargısal denetimi üzerinde durulacaktır. Temel sorun şudur: Kanunların anayasaya uygunluğunun denetiminin yanında, acaba anayasa değişikliklerinin denetimi de düşünülebilir mi? Derste dünyadaki anayasa mahkemelerinin bu konudaki olumlu veya olumsuz kararları ile birlikte bu konudaki bilimsel literatür ele alınacaktır. Ayrıca Anayasa Mahkememizin hem 1961 hem de 1982 Anayasaları dönemlerinde anayasa değişikliklerinin denetimi konusunda verdiği kararlar da tek tek irdelenecek ve incelenecektir. İster istemez bu konu bizi asli ve tali kurucu iktidar ayırımına götüreceğinden, bu derste kurucu ve kurulu iktidar ayırımı ve  konusu da ele alınacaktır.

HUK 603 Türk İdare Hukukunda İdari Teşkilatla İlgili Son Gelişmeler,

Bu ders kapsamında idari teşkilatla ilgili olarak yapılmış son değişiklikler ve yenilikler işlenecektir.

Yeni kurulan Bakanlıklar, bu bakanlıkların teşkilatları, düzenleyici denetleyici kuruluşlar ve kuruluşların işlevleri ders kapsamında ele alınacaktır. Konular işlenirken, Cumhuriyet öncesi ve sonrası dönemde idari teşkilattaki değişiklikler de dikkate alınacaktır.

HUK 604 İdari Yargılama Hukukunda Hak Arama Özgürlüğü İle İlgili Son Gelişmeler

İdare hukukunun uygulama alanı olan idari yargılama dersi; Danıştay, bölge idare mahkemeleri ve idare mahkemelerinin çalışma usul ve esasını incelemenin yanında, uygulamanın hak arama özgürlüğü ile ne kadar bağdaşıp bağdaşmadığını da inceler.

Bu bağlamda ilgili kanunda yer alan ehliyet, süre, idari başvuru yolları, dava türleri, kanun yolları gibi konular hak arama özgürlüğü içinde ele alınacaktır.

Kamu denetçiliği kurumu, insan hakları, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gibi konular da ders kapsamında ele alınacaktır. 

HUK 605 Kamu Maliyesinin Sorunları, 

Kamu harcamalarının Merkezi Yönetimin ana yapısını oluşturan Genel Bütçeli İdareler kapsamında değerlendirilmesi. Özel bütçeli idareler ve düzenleyici ve denetleyici kurumların mali sorunları. Mahalli idarelerin mali özerklik problemi. KİT’lerin özelleştirilmesinin kamu maliyesine etkileri.

Kamu harcamalarının ve kamu mallarının denetimi sorunu. Denetimde Sayıstayın rolü.

Harcama mevzuatı. İhale mevzuatının değerlendirilmesi.

Bütçe açıkları ve bütçe hukuku. Devlet borçlanmasının hukuki temelleri.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanunu’nun sorunların çözümüne ne ölçüde katkı yaptığına ilişkin değerlendirmeler.

HUK 606 Vergi Hukuku Sorunları,

Uluslararası sermaye hareketleri ve vergilendirme: Vergi rekabeti, çifte vergilendirme, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, vergi kaçakçılığına karşı mücadele ve “vergi cenneti” ülkeler sorunu.

Globalleşmenin ortaya çıkardığı vergilendirme sorunları: Şirket birleşmeleri, elektronik ticaret, çevre sorunları ve vergileme. Yerel idarelerin vergilendirme yetkisi.

Vergilendirme alanındaki uluslararası gelişmelere Türkiye’nin uyumu sorunu.

Genel olarak teşvik teorisi, teşvik politikaları ve Türk vergi mevzuatında yer alan teşvik amaçlı uygulamalar. Yatırımlara uygulanan devlet yardımları rejimi. Dahilde işleme rejimi, hariçte işleme rejimi. KOBİ yatırımlarına uygulanan devlet yardımları rejimi.

HUK 607 Suçun Maddi Unsuru Nedir?

Hareket, zarar, netice kavramları. Suçun maddi unsurlarına göre sınıflandırılması. Suçun hareket ve neticelerinin birleşmesi. Netice ve zararın tekliği veya çokluğu.

Zincirleme suç, fikri içtima, bileşik suç, kademeli suç, kesintisiz suç.

Suça teşebbüs. İcra hareketlerinin tamamlanması.

Gönüllü vazgeçme.

İşlenemez suç, mefruz suç.

HUK 608 Suçun Hukuka Aykırılık Unsuru,

Maddi ve şekli hukuka aykırılık. Hukuka aykırılığı kaldıran sebeplerin hukuki esası.

Hukuka uygunluk sebepleri. Ceza Kanunu’nda yer alan hukuka uygunluk sebepleri.

Hakkın icrası, hak sahibinin rızası, kanunun hükmünü icra, yetkili merciin emrini yerine getirme.

Meşru savunma, zorunluluk hali, hukuka uygunluk sebeplerinde sınırın aşılması, hukuka uygunluk sebeplerinde hata.

HUK 609 Güncel Hukuk Sosyolojisi Konuları,

Hukuk sosyolojisi, normlar ve sosyal koşulları/etkileşimi ele almaktadır. Sosyologlar, sosyolojik koşulların insan davranışını açıkladığı varsayımına kendilerini adamışlardır. Bu nedenle, sosyolojik olmayan değişkenler kullanılarak yapılan insan davranışı açıklamalarına direnmektedirler. Derste hukuk sosyolojisi alanındaki güncel teoriler ve konular işlenecek olup yargı sosyolojisine geniş yer verilecektir. Bu kapsamda özellikle güncel yargı kararları sosyolojik bir perspektiften ele alınacaktır.

HUK 610 Kriminolojik Açıdan Suç ve Ceza Politikası,

Kriminoloji, suç, failleri ve mağdurları hakkında hakiki, nesnel, önyargısız malumat arayışıdır. Ceza hukuku ilhamını teoloji ve ahlak felsefesinden alırken, kriminoloji bilgisi nesnel gözlem ve bilimsel deneyime dayalıdır. Bu kapsamda derste kriminolojinin genel kavramları olan suç olgusu, kriminolojik yarar, sosyal kontrol, suçların önlenmesi gibi teorik ve ampirik konular ele alınacak olup, bu konudaki araştırma ve ölçme yöntemlerine de yer verilecek ve özellikle bu konular kapsamında yeni Türk suç ve ceza siyaseti üzerinde bazı değerlendirmeler yapılacaktır.

HUK 611 Siyasi Partiler Hukuku,

Siyasi partiler hukuku, gerek Anayasa Hukukunun gerekse Siyaset Biliminin en önemli çalışma alanlarından birisidir.

Siyasi partilerin, 1961 Anayasası’nda olduğu gibi 1982 Anayasası’nda da demokrasinin vazgeçilmez unsuru olarak tanımlanması ve anayasal güvencelere kavuşturulması, ayrıca özel bir Siyasi Partiler Yasası’nın hazırlanması, siyasi partilerin kamu hukukunun en önemli başlıklarından birisi haline gelmesine neden olmuştur.

Siyasi partiler hukuku dersi, demokrasi teorisi ve temel hak ve özgürlükler sistemi ile de ilgilidir.

HUK 612 Avrupa Birliği Serbestleşme Politikalarının Türk İdaresine Etkileri,

Avrupa Birliği müktesebatına uyum amacıyla Türk kamu idaresi ve kamu hizmetleri konusunda önemli değişiklikler yapılmaktadır.

Dersin temel amacı, serbestleşme politikalarıyla küçülen kamu sektörünün ve devlete verilen roldeki değişimin incelenmesidir.

Ders kapsamında; özelleştirme politikaları, AB’nin bu konudaki politikası ve müktesebatının Türk hukukunda yarattığı etkiler, Türk idaresi ve kamu hizmetleri alanında meydana gelen değişiklikler incelenmektedir.

HUK 613 Ceza Yargılamasında Kanun Yolları,

Ceza yargılamasının en önemli konularının başında kanun yolları gelmektedir.

Yeni Ceza Muhakemesi Kanunu ile istinaf bir kanun yolu olarak kabul edilmiştir. Henüz yürürlüğe girmiş olmamasına rağmen, istinaf ceza yargılamasında üzerinde en çok tartışılan konulardan birisi olarak hukuki gündemdeki yerini korumaktadır.

Bu ders kapsamında ceza yargılamasındaki olağan kanun yollarından; itiraz, istinaf ve temyiz, gerek teorik alt yapısı gerekse uygulamadan örneklerle ayrıntılı olarak incelenecektir.  

HUK 614 Ceza Hukukunda Kusur,

Yeni Ceza Kanunu’nun dayanmış olduğu temel ilkelerden birisi kusur prensibidir. Bu prensip 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun temel felsefi alt yapısı olarak kabul edilmiştir.

Kusur prensibinin pratik bir çok sonucu ilk defa Yeni Türk Ceza Kanunu’na girmiş bulunmaktadır.

Bu ders kapsamında öncelikli olarak psikolojik ve normatif kusur kavramı üzerinde durulacaktır. Ardından kusurluluğu ortadan kaldıran sebepler şeklinde adlandırılan; akıl hastalığı, yaş küçüklüğü, haksızlık yanılgısı ve zorunluluk hali gibi ceza hukukunun dogmatik açıdan sorunlu fakat kusur prensibi ile yakından alakalı konuları üzerinde durulacaktır.

HUK 615 Uluslararası Hukuk Yönüyle Türkiye’nin Dış Politika Sorunları,

Bu derste ülkemizin dış politika uyuşmazlıkları hukuki açıdan incelenecektir.

Bu bağlamda; Ermeni soykırımı iddiaları, Türkiye’nin Yunanistan, Irak, İran, İsrail, ABD gibi devletlerle ve AB, NATO ve BM gibi uluslararası örgütlerle olan ilişkileri ve bu ilişkilerden doğan sorunlar, hukuki boyutlarıyla değerlendirilecektir.

Dersin amacı, doktora öğrencisinin Türkiye’nin dış politika sorunlarına ve sorunlara eşlik eden uluslararası hukuk ilke ve kurallarına nüfuz edebilmesini sağlamaktır.

HUK 616 Uluslararası Deniz Hukukunun Güncel Sorunları ve Türkiye,

Derste, dünyadaki son gelişmeler de dikkate alınarak, devletlerin, ülkesinin bir parçasını oluşturan ve belirli egemen haklara sahip oldukları deniz alanları incelenecektir.

Bu alanların tanımı, muhtevası ve sınırlandırılması meseleleri üzerinde durulacak ve devletlerin taraf olduğu sınırlandırma uyuşmazlıkları incelenecektir.

Yine açık deniz serbestisi, Bayrak Kanunu ve istisnaları, bu bağlamda deniz haydutluğu (özellikle Somali örneği) gibi konular, uluslararası hukuk ilke ve kuralları çerçevesinde değerlendirilecektir.

HUK 617 Enerji Kaynağı olarak Su ve Su Hakkı,

Bu ders kapsamında küresel ve yerel su politikaları, uluslararası platformda temel bir insan hakkı olarak tanınmış “sağlıklı ve temiz bir suya erişim” hakkı, dünyada ve Türkiye’de su kaynakları ve yönetimi ve suya bağlı enerji politikaları incelenecektir.

Bu anlamda, Türk mevzuatında su hakkının tanınma ve korunma yöntemleri, suyun bir enerji kaynağı olarak kullanılmasının ve sürdürülebilirliğinin; yaşam hakkı, çevre hakkı ve gelişme hakkı açılarından incelenmesi, dersin ana başlıklarını oluşturacaktır.